चला कॉलरा आणि कॉलरा लस समजून घेऊया

Most parents in Pune associate cholera with old black-and-white photographs and villages without clean water. It feels like a disease from another era.

The numbers from 2024 tell a different story. Maharashtra reported 1,028 cholera cases and 4 deaths in 2024 alone, the highest number in four years. The total count of waterborne disease cases in the state reached 3,991, with an average of 11 people falling sick every single day. Pune has been no exception. In 2024, investigations in multiple Pune society outbreaks found broken drainage pipes allowing sewage to mix directly with the building’s water supply. Most of the affected were children.

Cholera is not history. It is a monsoon-season reality in our city.

पुण्यातील बहुतेक पालकांना कॉलरा म्हणजे जुने कृष्णधवल फोटो आणि स्वच्छ पाणी नसलेली गावे आठवतात. हा जणू दुसऱ्याच काळातील आजार आहे असे वाटते.

२०२४ सालची आकडेवारी मात्र एक वेगळीच कहाणी सांगते.
केवळ २०२४ साली महाराष्ट्रात कॉलराचे १,०२८ रुग्ण आणि ४ मृत्यूंची नोंद झाली, जी गेल्या चार वर्षांतील सर्वाधिक संख्या आहे. राज्यातील जलजन्य आजारांच्या रुग्णांची एकूण संख्या ३,९९१ वर पोहोचली असून, दररोज सरासरी ११ लोक आजारी पडत आहेत. पुणेही याला अपवाद नाही. २०२४ मध्ये, पुण्यातील अनेक सोसायट्यांमध्ये झालेल्या कॉलराच्या प्रादुर्भावाच्या तपासात असे आढळून आले की, फुटलेल्या गटार पाईपमुळे सांडपाणी थेट इमारतीच्या पाणीपुरवठ्यात मिसळत होते. बाधित झालेल्यांमध्ये बहुतेक मुले होती.

कॉलरा हा इतिहास नाही. तो आपल्या शहरातील पावसाळ्यातील एक वास्तव आहे.

What Cholera Actually Is

Cholera is a bacterial infection caused by Vibrio cholerae. It spreads through contaminated water and food. When the bacteria reaches the gut, it causes a toxin-driven flood of watery diarrhoea that can lead to severe dehydration within hours.
In healthy adults, cholera can be managed with oral rehydration. In young children, the elderly, and anyone with an underlying illness, it can become life-threatening very quickly because small bodies lose critical fluids and electrolytes faster than adults.
The bacteria travels easily through contaminated water tanks, poorly maintained pipelines, open drains, and food sold near polluted water sources. None of these risks disappear during heavy monsoon rainfall. They get worse.

कॉलरा म्हणजे नेमके काय

कॉलरा हा 'व्हिब्रिओ कॉलरी' नावाच्या जिवाणूमुळे होणारा एक जिवाणू संसर्ग आहे. तो दूषित पाणी आणि अन्नातून पसरतो. जेव्हा हे जिवाणू आतड्यांमध्ये पोहोचतात, तेव्हा ते विषारी घटकांमुळे होणाऱ्या पातळ जुलाबाचा पूर आणतात, ज्यामुळे काही तासांतच तीव्र निर्जलीकरण होऊ शकते.
निरोगी प्रौढांमध्ये, तोंडी पुनर्जलीकरण (oral rehydration) करून कॉलरावर नियंत्रण मिळवता येते. लहान मुले, वृद्ध आणि कोणताही अंतर्निहित आजार असलेल्या व्यक्तींमध्ये, तो खूप लवकर जीवघेणा ठरू शकतो, कारण लहान शरीरे प्रौढांपेक्षा अधिक वेगाने महत्त्वपूर्ण द्रव आणि इलेक्ट्रोलाइट्स गमावतात.
हे जिवाणू दूषित पाण्याच्या टाक्या, खराब देखभाल केलेल्या पाईपलाईन, उघडे नाले आणि प्रदूषित पाण्याच्या स्रोतांजवळ विकल्या जाणाऱ्या अन्नातून सहज पसरतात. मुसळधार पावसात यापैकी कोणताही धोका कमी होत नाही. उलट ते अधिकच वाढतात. 

There Is a Vaccine. Here Is What You Need to Know.

The good news is that a cholera vaccine exists, it is oral, and it is easy to give.
The IAP (Indian Academy of Pediatrics) recommends the oral cholera vaccine for children above 1 year of age, given in 2 doses 14 days apart, with a booster after 2 to 3 years.
The vaccine is not part of the routine national immunisation schedule but the IAP recommends it for children in hyperendemic areas and during outbreak situations, which includes Pune during and after the monsoon.

लस उपलब्ध आहे. तुम्हाला काय माहित असणे आवश्यक आहे ते येथे आहे.

चांगली बातमी ही आहे की कॉलराची लस उपलब्ध आहे, ती तोंडावाटे दिली जाते आणि ती देणे सोपे आहे.
आयएपी (इंडियन ॲकॅडमी ऑफ पेडियाट्रिक्स) १ वर्षापेक्षा जास्त वयाच्या मुलांसाठी तोंडावाटे दिल्या जाणाऱ्या कॉलरा लसीची शिफारस करते, जी १४ दिवसांच्या अंतराने २ डोसमध्ये दिली जाते आणि २ ते ३ वर्षांनंतर एक बूस्टर डोस दिला जातो.
ही लस नियमित राष्ट्रीय लसीकरण वेळापत्रकाचा भाग नाही, परंतु आयएपी अति-स्थानिक प्रादुर्भाव असलेल्या भागांतील आणि साथीच्या परिस्थितीत मुलांसाठी याची शिफारस करते, ज्यामध्ये पावसाळ्यात आणि पावसाळ्यानंतर पुण्याचा समावेश आहे.

Who Should Get the Vaccine?

The IMA and IAP recommend the cholera vaccine for:
• Children above 1 year living in areas with poor water infrastructure
• Families in areas prone to waterborne disease outbreaks, including urban Pune housing societies
• Children who frequently consume food or water outside the home
• Anyone travelling to high-risk endemic regions
• During confirmed outbreaks in a locality or building society
The vaccine does not replace safe water and hygiene practices. It is an additional layer of protection on top of clean water, proper sanitation, and handwashing.

लस कोणी घ्यावी?

आयएमए (IMA) आणि आयएपी (IAP) खालील लोकांसाठी कॉलरा लसीची शिफारस करतात:
• खराब पाणीपुरवठा सुविधा असलेल्या भागात राहणारी १ वर्षावरील मुले
• पाण्यामुळे होणाऱ्या आजारांचा प्रादुर्भाव होण्याची शक्यता असलेल्या भागांतील कुटुंबे, ज्यात शहरी पुणे गृहनिर्माण सोसायट्यांचा समावेश आहे
• जी मुले वारंवार घराबाहेर अन्न किंवा पाणी सेवन करतात
• जास्त धोका असलेल्या स्थानिक प्रदेशात प्रवास करणारी कोणतीही व्यक्ती
• एखाद्या परिसरात किंवा गृहनिर्माण सोसायटीमध्ये प्रादुर्भाव झाल्याची पुष्टी झाल्यास
लस सुरक्षित पाणी आणि स्वच्छतेच्या पद्धतींची जागा घेत नाही. स्वच्छ पाणी, योग्य स्वच्छता आणि हात धुणे या व्यतिरिक्त हे संरक्षणाचे एक अतिरिक्त कवच आहे. 

Ask about the cholera vaccine at your next routine visit, especially if your building society has had any waterborne illness outbreak in the past year or if your child attends school or plays in areas with water quality concerns.
Cholera is entirely preventable. The tools are available. The vaccine is now made in India. And the decision to protect your child is yours to make before the next monsoon begins.

तुमच्या पुढच्या नियमित तपासणीच्या वेळी कॉलरा लसीबद्दल चौकशी करा, विशेषतः जर तुमच्या बिल्डिंग सोसायटीमध्ये गेल्या वर्षभरात पाण्यामुळे होणाऱ्या आजारांचा प्रादुर्भाव झाला असेल किंवा तुमचे मूल अशा ठिकाणी शाळेत जात असेल किंवा खेळत असेल जिथे पाण्याच्या गुणवत्तेची समस्या आहे.
कॉलरा पूर्णपणे टाळता येतो. त्यासाठीची साधने उपलब्ध आहेत. ही लस आता भारतात बनवली जाते. आणि पुढचा पावसाळा सुरू होण्यापूर्वी आपल्या मुलाचे संरक्षण करण्याचा निर्णय तुम्हालाच घ्यायचा आहे.

About the Author

Dr. Suhas Sodal, MBBS, MD (Pediatrics), brings over 15 years of experience caring for children in Pimple Gurav, Pimpri, and surrounding areas.
He specializes in pediatric infectious diseases, childhood allergies and asthma, vaccines, and nutrition.
Dr. Sodal has led multiple clinical trials on vaccine safety and efficacy, ensuring evidence-based care.
His passion for pediatric nutrition drives innovative, child-friendly dietary guidance rooted in Indian traditions.
Families in Pimple Gurav, Pimple Saudagar, Rahatani, Wakad, Aundh, Dapodi, Sangvi, Bhosari, Pimpri, and Vallabh Nagar trust his expertise.
He practices at IRA Children’s Clinic in Pimple Gurav, offering personalized treatment plans for every child.
Dr. Sodal’s holistic approach blends modern medicine with practical nutritional advice for optimal growth.
His clinic is known for compassionate care, helping children thrive through preventive and curative services.
Parents seeking reliable pediatric advice can reach IRA Children’s Clinic at 7276012600.
Dr. Sodal remains dedicated to advancing child health and wellness in the Pune region.

लेखकाबद्दल

डॉ. सुहास सोडल, एमबीबीएस, एमडी (बालरोगशास्त्र) यांना पिंपळे गुरव, पिंपरी आणि आसपासच्या परिसरातील मुलांची काळजी घेण्याचा १५ वर्षांहून अधिक अनुभव आहे.
ते बालरोग संसर्गजन्य रोग, बालपणीच्या ऍलर्जी आणि दमा, लस आणि पोषण या विषयांमध्ये तज्ज्ञ आहेत.
डॉ. सोडल यांनी लसीची सुरक्षितता आणि परिणामकारकता यावर अनेक क्लिनिकल चाचण्यांचे नेतृत्व केले आहे, ज्यामुळे पुराव्यावर आधारित काळजी सुनिश्चित होते.
बालरोग पोषणाबद्दलची त्यांची आवड भारतीय परंपरांमध्ये रुजलेली नाविन्यपूर्ण, बाल-अनुकूल आहार मार्गदर्शन करते.
पिंपळे गुरव, पिंपळे सौदागर, रहाटणी, वाकड, औंध, दापोडी, सांगवी, भोसरी, पिंपरी आणि वल्लभ नगरमधील कुटुंबे त्यांच्या कौशल्यावर विश्वास ठेवतात.
ते पिंपळे गुरव येथील इरा चिल्ड्रन्स क्लिनिकमध्ये प्रॅक्टिस करतात, प्रत्येक मुलासाठी वैयक्तिकृत उपचार योजना देतात.
डॉ. सोडल यांचा समग्र दृष्टिकोन आधुनिक औषधांना इष्टतम वाढीसाठी व्यावहारिक पौष्टिक सल्ल्यासह एकत्रित करतो.
त्यांचे क्लिनिक दयाळू काळजीसाठी ओळखले जाते, प्रतिबंधात्मक आणि उपचारात्मक सेवांद्वारे मुलांना भरभराट करण्यास मदत करते.
विश्वसनीय बालरोग सल्ला मिळवणाऱ्या पालकांना इरा चिल्ड्रन्स क्लिनिकशी ७२७६०१२६०० या क्रमांकावर संपर्क साधता येईल.
डॉ. सोडल पुणे प्रदेशात बाल आरोग्य आणि निरोगीपणा वाढवण्यासाठी समर्पित आहेत.

Disclaimer:

• The information provided in this blog post is for general knowledge and informational purposes only.
• It is not intended as a substitute for professional medical advice, diagnosis, or treatment.
• Always consult with a qualified healthcare provider for any health concerns or before making any decisions regarding your health or the health of your child.  
• The information in this blog post may change as new research and clinical experience accumulate.

काळजीपूर्वक लक्षात घ्या:

• या ब्लॉग पोस्टमधील माहिती सामान्य ज्ञान आणि माहितीच्या उद्देशाने आहे.
• हे व्यावसायिक वैद्यकीय सल्ला, निदान किंवा उपचारांचे पर्याय म्हणून मानले जात नाही.
• आपल्या आरोग्याशी किंवा आपल्या मुलाच्या आरोग्याशी संबंधित कोणत्याही आरोग्य समस्यांसाठी किंवा कोणतेही निर्णय घेण्यापूर्वी नेहमी योग्य वैद्यकीय सेवा प्रदात्यांचा सल्ला घ्या.
• नवीन संशोधन आणि क्लिनिकल अनुभव जमा होतात तसे या ब्लॉग पोस्टमधील माहिती बदलू शकते.